Vì sao nước là yếu tố quan trọng nhất khi pha trà?

Tỏa Trà - Vì sao nước là yếu tố quan trọng nhất khi pha trà? - Nước

Nhất thủy, nhì trà, tam pha, tứ ấm được xem là trình tự chuẩn mực để xếp hạng tầm quan trọng của các yếu tố trong nghệ thuật thưởng trà. Vậy bạn có biết vì sao nước pha còn quan trọng hơn cả loại trà?

Tỏa Trà - Vì sao nước là yếu tố quan trọng nhất khi pha trà? - Nước
Vì sao nói “Nhất thủy, nhì trà” mà không phải ngược lại?

Có người quan niệm rằng, thưởng trà thì trà là yếu tố tiên quyết. Nước ở đâu cũng giống nhau, chỉ có trà là mang đến hương vị khác biệt. Tuy nhiên, đó là tư duy của những người không sành về nghệ thuật thưởng trà.

Trên thực tế, sẽ không ít lần bạn bắt gặp tình huống là thưởng trà ở trà quán thì rất ngon nhưng mua đúng loại đó mang về tự pha thì hương vị không tốt như kỳ vọng. Nguyên nhân tập trung phần lớn ở loại nước pha trà.

Một ấm trà ngon được đánh giá qua 3 yếu tố: hương thơm, vị trà và màu nước. Vì vậy, nước tốt để pha trà sẽ giúp trà tôn lên hương thơm nhiều nhất, lôi kéo được các chất hòa quyện, tạo nên vị trà và màu trà đẹp mắt.

Nhân vật cụ Sáu trong truyện Những chiếc ấm đất của nhà văn Nguyễn Tuân đã nói về nước giếng chùa Đồi Mai rằng: “Chùa nhà ta có cái giếng này quý lắm. Nước rất ngọt. Có lẽ tôi nghiện trà Tàu vì giếng nước nhà chùa đây. Tôi sở dĩ không đi đâu xa được vì không đem được nước giếng này đi. Chỉ có nước giếng ở đây là pha trà không bao giờ lạc mất hương vị. Nếu một ngày đó nói dại nước giếng chùa Đồi Mai cạn hết thì có lẽ tôi cũng không bao giờ uống trà Tàu nữa”. 

Vì sao nói "Nhất thủy, nhì trà" mà không phải ngược lại?
Nước pha trà quan trọng đến nỗi, nếu không còn thứ nước ấy trên đời,
có thể người ta sẽ chẳng bao giờ uống thức trà ấy nữa.

Vậy điều gì đã tạo nên sự khác nhau của chất lượng trà khi pha bằng những nguồn nước khác nhau? Xét ở góc độ vật lý, các yếu tố dưới đây có thể làm thay đổi đặc tính của trà, dẫn đến những biến thể trong hương vị.

Lượng Oxy hòa tan trong nước.

Lượng oxy hòa tan là yếu tố quan trọng gây tác động chính đến mùi hương. Khi hàm lượng oxy trong nước dồi dào thì việc khuếch tán mùi hương cũng tốt hơn, nâng cao giá trị thưởng trà. Đó là lý do vì sao mà những nguồn nước thiên nhiên (thường xuyên có sự va chạm và tiếp xúc không khí) như nước giếng, nước suối dùng pha trà lại ngon đến vậy.

Tỏa Trà - Vì sao nước là yếu tố quan trọng nhất khi pha trà? - Nước
Những nguồn nước thiên nhiên có sự va động địa chất nhiều hơn nên dồi dào hàm lượng oxy hòa tan, pha trà rất ngon và tròn vị.

Hàm lượng khoáng chất trong nước.

Nước chứa nhiều khoáng chất như canxi và magiê được gọi là “nước cứng”. Nếu dùng nước ‘cứng’ để pha trà thì nước trà rất dễ nổi váng như dầu ăn. Ngoài ra “nước cứng” cũng làm trà có vị “mạnh”, tăng cường vị chát cho nước trà. Đối với “nước cứng” thì cách khắc phục là chúng ta cần đun lâu hơn thường lệ.

Mùi của nước.

Trà rất nhạy cảm với các thành phần gây mùi, việc nước có mùi sẽ làm lấn át hương trà hoặc tạo thành những mùi hương khó chịu. Các loại nước có mùi thường gặp: Nước ngầm, nước giếng khơi (Có mùi H2S do quá trình phân hủy các chất hữu cơ trong lòng đất và hòa tan vào mạch nước ngầm); Nước tự nhiên (ao, hồ, sông, suối) có mùi ngai ngái của tảo và vi sinh vật); Nước máy (Có mùi lưu lượng chất khử Clo dư).

Độ pH của nước.

Bạn có thể dễ dàng kiểm tra độ pH của nước bằng giấy quỳ tím. Nước có tính acid nhẹ (pH = 6) hoặc trung tính (pH <= 7) là nước lý tưởng để pha trà. Nước máy có độ pH ~ 8 (cao hơn mức trung tính) thường không đảm bảo chất lượng trà.

Một số mẹo khi xử lý nước pha trà.

Sử dụng máy lọc nước: Máy lọc nước trao đổi ion có thể xử lý “nước cứng” bằng cơ chế đào thải bớt khoáng chất.

Nhiệt độ sôi của nước: Mỗi loại trà có một mức nhiệt độ tối ưu khác nhau để phải phóng các hợp chất tạo hương vị. Thêm vào đó, nước càng nguội thì lượng oxy càng hòa tan càng nhanh, theo đó nước đã nguội hoặc tích trong bình thủy thì dùng pha trà sẽ không ngon nữa.

Xử lý nước máy: Một mẹo nhỏ hữu ích để khử nhanh clo nước máy là bạn có thể bỏ vài ba lá trà đã pha (bã xác trà) vào nước máy, vài giờ sau nước sẽ hết mùi clo.

Chọn ấm tốt: Nếu bạn mong muốn có những tách trà hảo hạng thì bạn có thể tham khảo sử dụng ấm Tetsubin của người Nhật hoặc ấm Tử Sa để pha trà. Hai loại ấm này có thành sắt sẽ hòa tan vào trong nước, sắt tác dụng với tanin trong trà làm bớt vị chát, tăng thêm vị ngọt cho trà. Ngoài ra ấm Tử Sa còn tôn thêm hương vị của trà thông qua lớp cao khoáng tích tụ trên thành ấm qua mỗi lần pha trà.

Vì sao nói nước pha trà là yếu tố quan trọng nhất?
Ấm Tử Sa với lớp cao khoáng tích tụ trên thành ấm khiến trà càng pha càng thơm ngon và khắc phục được nhược điểm của nước.

Chúc bạn luôn có những trải nghiệm tuyệt vời khi tìm hiểu văn hóa trà và thưởng thức các danh trà hảo hạng.


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

5 × 3 =

This site uses cookies to offer you a better browsing experience. By browsing this website, you agree to our use of cookies.